ಯುಗಾದಿ ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ವರ್ಷವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಹಬ್ಬವೇ ಯುಗಾದಿ. “ಯುಗ” ಎಂದರೆ ಯುಗ ಅಥವಾ ಕಾಲ, “ಆದಿ” ಎಂದರೆ ಆರಂಭ ಎಂಬರ್ಥ. ಅಂದರೆ ಯುಗಾದಿ ಎಂದರೆ ಹೊಸ ಯುಗದ ಆರಂಭ. ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನದಿಂದ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರಾಭವ ಸಂವತ್ಸರದ ಆರಂಭ : ಭಾರತೀಯ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿವರ್ಷಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಹೆಸರು ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಷ ಆರಂಭವಾಗುವ ಹೊಸ ವರ್ಷವನ್ನು ಪರಾಭವ ಸಂವತ್ಸರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯುಗಾದಿ ದಿನವೇ ಈ ಹೊಸ ಸಂವತ್ಸರದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಜನರು ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸ ಸಂವತ್ಸರವು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಶಾಂತಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತರಲಿ ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ಸುಂದರ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ವಸಂತ ಋತುವಿನ ಆಗಮನದಿಂದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣ ಹಸಿರು ಸೊಬಗಿನಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಮೂಡಿ, ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳು ತಾಜಾತನವನ್ನು ಹರಡುತ್ತವೆ. ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳು ಅರಳಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ತಂಪಾದ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಮಧುರವಾದ ಕೂಗು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮಾವಿನ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಾವಿನಕಾಯಿಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ವಸಂತದ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯೆಲ್ಲೆಡೆ ಹೊಸತನ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹ ತುಂಬಿರುವAತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಈ ನವೀಕರಣ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯ ಯುಗಾದಿಯ ಹೊಸ ಆರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಯುಗಾದಿಯ ಹಬ್ಬದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬವು ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಪದೆಯಂದು ಬರುತ್ತದೆ. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ದಿನವೇ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದಿನವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶುಭಕರ ದಿನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುಗಾದಿ ಹೊಸ ಆಶೆಗಳು, ಹೊಸ ಕನಸುಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಂಕಲ್ಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದುಕನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಯುಗಾದಿ ದಿನದಂದು ಜನರು ಮುಂಜಾನೆ ಬೇಗ ಎದ್ದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಹೊಸ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಮಾವಿನ ತೋರಣ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಮನೆ ಮುಂದೆ ರಂಗೋಲಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ದೇವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಶುಭಾಶಯಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನ ಪಂಚಾಂಗ ಶ್ರವಣ ಮಾಡುವುದೂ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ. ಪಂಡಿತರು ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಂಚಾಂಗದ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಯುಗಾದಿಯ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ “ಬೇವಿನ ಬೆಲ್ಲ”. ಬೇವಿನ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ತಿನ್ನುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಆಳವಾದ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಬೇವಿನ ಕಹಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಬೆಲ್ಲದ ಸಿಹಿ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ-ಕಹಿ ಎರಡೂ ಇರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಇದು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಯಾವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನಾದರೂ ಸಮಬಾಳಿಕೆ ಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಯುಗಾದಿ ನಮಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೋಳಿಗೆ, ಪಾಯಸ, ಕೋಸಂಬರಿ, ಮಾವಿನಕಾಯಿ ಚಟ್ನಿ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಕುಟುಂಬದವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಸಂದರ್ಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯರು ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಯುಗಾದಿ ಕೇವಲ ಹಬ್ಬವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇದು ಹೊಸ ಬದುಕಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಹಳೆಯ ನೋವುಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಹೊಸ ಆಶಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಇದು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ದಿನವೂ ಆಗಿದೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಆಲೋಚಿಸಿ ಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಈ ಹಬ್ಬ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ವೇಗದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿಯೂ ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದ ಮಹತ್ವ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಗರ ಜೀವನ ಎಷ್ಟು ಮುಂದುವರೆದರೂ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯುಗಾದಿಯಂತಹ ಹಬ್ಬಗಳು ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನೆನಪನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟು, ಕುಟುಂಬದವರು ಹಾಗೂ ಬಂಧುಮಿತ್ರರನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆಗಳು, ಪೂಜೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳು ನಮ್ಮ ಹಿರಿಯರು ನಮಗೆ ನೀಡಿದ ಅಮೂಲ್ಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯುಗಾದಿಯಂತಹ ಹಬ್ಬಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಹಬ್ಬಗಳ ಮೂಲಕ ಸಹನೆ, ಸಮಬಾಳಿಕೆ, ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಂತಹ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಯುವಕರು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಹೀಗಾಗಿ ಯುಗಾದಿ ಕೇವಲ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಆರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಹಬ್ಬವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಸಂತೋಷವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬವು ನಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆರಂಭದ ಸಂಕೇತವಾಗಿರುವ ಮಹತ್ವದ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವರ್ಷ ಆರಂಭವಾಗುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆಶೆಗಳು, ಹೊಸ ಕನಸುಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಂಕಲ್ಪಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಪವಿತ್ರ ಸಂದರ್ಭವೂ ಆಗಿದೆ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಸಿಹಿ-ಕಹಿ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಸಮಬಾಳಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಯುಗಾದಿ ನಮಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬದ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳು ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಕುಟುಂಬದವರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿರಿಯರು ಕಿರಿಯರಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಜೀವನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬವು ನಮ್ಮ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿಯೂ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಿ, ಹಳೆಯ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಹೊಸ ಆಶಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು. ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಒಳ್ಳೆಯ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸತ್ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ವರ್ಷವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವುದೇ ಯುಗಾದಿಯ ನಿಜವಾದ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಲೇಖಕಿ : ಸವಿತ ಎನ್ ಇ ಬೆಂಗಳೂರು
ದೂ: ೬೩೬೦೨೬೯೨೦೫