ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಭಾರತದ ಸಹಕಾರಿ ಚಳವಳಿಯ “ತೊಟ್ಟಿಲು’ʼ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಆರ್ಥಿಕ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಸಾಧಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು.
೧. ಸಹಕಾರಿ ರಂಗದ ಹುಟ್ಟು :
ಸಹಕಾರ ತತ್ವದ ಬೇರುಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ಇದನ್ನು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ ಆರಂಭಿಕ ಕಾರಣ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ರೈತರು ಖಾಸಗಿ ಲೇವಾದೇವಿದಾರರಿಂದ ತೀವ್ರವಾದ ಶೋಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಒದಗಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
ಕಾನೂನು ಬೆಂಬಲ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕಾನೂನು ಬುನಾದಿಯನ್ನು ಹಾಕಿದ ಕಾಯಿದೆ “ದಿ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಸೊಸೈಟೀಸ್ ಆಕ್ಟ್, ೧೯೦೪’ʼ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಾತ್ರ :
೧೯೦೪ರ ಈ ಕಾಯಿದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇಶದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ :
೧೯೦೫ರ ಜುಲೈ ೮ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಣಗಿನಹಾಳ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು: ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧನಗೌಡ ಸಣ್ಣರಾಮನಗೌಡ ಪಾಟೀಲರು. ಅವರು ಈ ಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಇವರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಹಕಾರಿ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
೨. ಸಹಕಾರಿ ರಂಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತಗಳು: ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಚಳವಳಿಯು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಯಿತು.ಪೂರ್ವ-ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಅವಧಿ (೧೯೦೪ – ೧೯೪೭)ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕೊಡುಗೆ: ಆಗಿನ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನವು ಸಹಕಾರಿ ರಂಗಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮೈಸೂರು ಸಹಕಾರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಪತ್ತಿನ ಸಂಘಗಳ ಪ್ರಭುತ್ವ: ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯೇತರ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.
ಶಾಸಕಾಂಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ೧೯೧೨ರ ಕಾಯಿದೆಯು ಪತ್ತಿನ ಸಂಘಗಳ ಹೊರತಾದ ಇತರ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾ ನಂತರದ ಅವಧಿ (೧೯೪೭ -೧೯೯೦) ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಸಹಕಾರಿ ರಂಗವನ್ನು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕಾಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವೆಂದು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಗುರುತಿಸಿದವು.
ಏಕರೂಪದ ಕಾಯಿದೆ (೧೯೫೯): ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಏಕೀಕರಣವಾದ ನಂತರ, ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಏಕರೂಪದ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ “ಕರ್ನಾಟಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಕಾಯಿದೆ, ೧೯೫೯’ (The Karnataka Co-operative Societies Act, 1959) ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಇದು ೧೯೬೦ರ ಮೇ ೨೫ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಘಗಳು: ಕೇವಲ ಪತ್ತಿನ ಸಂಘಗಳಲ್ಲದೆ, ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶದ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು ಬೆಳೆದವು:
ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು : ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಲು ಮಹಾಮಂಡಳ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ರೈತರಿಗೆ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಭದಾಯಕ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸಿದೆ.
ಗ್ರಾಹಕರ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು : ನ್ಯಾಯಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದವು.ಸಾಲರಹಿತ ಸಹಕಾರಿಗಳು: ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟ, ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೈಮಗ್ಗದಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು ಪ್ರಬಲಗೊಂಡವು.
ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಸಹಕಾರ (೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ನಂತರ): ೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಆರ್ಥಿಕ ಉದಾರೀಕರಣದ ನಂತರ, ಸಹಕಾರಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿ, ವೃತ್ತಿಪರ ನಿರ್ವಹಣೆಯತ್ತ ಸಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸೌಹಾರ್ದ ಸಹಕಾರಿ ಕಾಯಿದೆ, ೧೯೯೭:ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಈ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಮಾದರಿಯ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
೩. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ರಂಗದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆ ಇಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಹಕಾರಿ ರಂಗವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿದೆ. ಸಹಕಾರಿ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ಉದಾಹರಣೆ ಕೃಷಿ ಪತ್ತು ರೈತರಿಗೆ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಸಾಲ ಒದಗಿಸುವುದು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು, ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರಿ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಅಪೆಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು. ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಉತ್ಪನ್ನ ಒದಗಿಸುವುದು.ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಲು ಮಹಾಮಂಡಳ, ಹಾಲು ಒಕ್ಕೂಟಗಳು. ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್, ರೈತರು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಬೆಲೆ ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು. ಕ್ಯಾಂಪ್ಕೋ ಅಡಕೆ ಮತ್ತು ಕೋಕೋ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್). ವಸತಿ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ವಸತಿ ಮತ್ತು ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಲ ಒದಗಿಸುವುದು. ಸಹಕಾರಿ ವಸತಿ ಸಂಘಗಳು. ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಹಕಾರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುವುದು. ಯಶಸ್ವಿನಿ ಯೋಜನೆ ಪುನರಾರಂಭ (ಸಹಕಾರಿ ಸದಸ್ಯರಿಗಾಗಿ), ಸಹಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಚಳವಳಿಯು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿರದೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.
ಸಹಕಾರಿ ರಂಗದ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು : ಸಹಕಾರಿ ರಂಗವು ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ರೈತರು, ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ರಂಗವು ತನ್ನ ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಹಲವಾರು ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.ಕೆಳಗೆ ಸಹಕಾರಿ ರಂಗದ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:
1. ದುರ್ಬಲ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅನೇಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬಂಡವಾಳದ ಕೊರತೆ, ಕಡಿಮೆ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಠೇವಣಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ದುರ್ಬಲ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಅವರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಆಧುನೀಕರಣವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂತೆ ಮಾಡಿದೆ.
2. ವೃತ್ತಿಪರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೊರತೆ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವದ ಮೇಲೆ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಿಂದಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ವೃತ್ತಿಪರ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
3. ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ನಿಯಂತ್ರಣ. ಅನೇಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿವೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿ, ನಿಧಿಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಮತ್ತು ಅನರ್ಹರಿಗೆ ಸಾಲ ನೀಡುವಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಅತಿಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಸಹಕಾರಿಯ ಆಂತರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.
4. ಸದಸ್ಯರ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಕೊರತೆ: ಸಹಕಾರಿ ರಂಗದ ಮುಖ್ಯ ತತ್ವವು ಸದಸ್ಯರ ಸಕ್ರಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ. ಆದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರು ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ದೈನಂದಿನ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಧೋರಣೆ ಅನುಸರಿಸಲು ಅವಕಾಶವಾಗುತ್ತದೆ
5. ದೋಷಪೂರಿತ ಸಾಲ ನಿರ್ವಹಣೆ: ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಸಾಲ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಲ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡದಿರುವಿಕೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಲ ವಿತರಣೆಯ ವೇಳೆ ರಾಜಕೀಯ ಒತ್ತಡ, ಸರಿಯಾದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಅನರ್ಹ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ಸಾಲ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಘೋಷಿಸುವ ಸಾಲ ಮನ್ನಾಗಳೂ ಸಹ ಮರುಪಾವತಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ.
6. ಸೀಮಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ಚಿಕ್ಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಅವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
7. ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊರತೆ: ಸಹಕಾರಿ ತತ್ವಗಳು, ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆಡಳಿತದ ಕುರಿತು ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡದಿರುವುದು ಸಹ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ದಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಸಲು ವಿಫಲರಾಗುತ್ತಾರೆ.
8. ಆಂತರಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ಬಣ ರಾಜಕೀಯ: ಹಲವು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಬಣ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಉಂಟಾಗಿ, ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
ರಂಗನಾಥ ನೂಲಿಕರ್
ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ
ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಹಕಾರ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ (BDCC Bank), ಬೀದರ್