“ಸಹಕಾರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾಹನ ನಿಲುಗಡೆ.” ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವುದು ‘ಆಡು ತಿನ್ನದ ಸೊಪ್ಪಿಲ್ಲ ಸಹಕಾರಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮುಟ್ಟದ ನೆಲೆಯಿಲ್ಲ’ಎಂಬುದು. ತನ್ನ ಪರಂಪರಾಗತ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನೇ ನಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಹರಹಿಕೊಂಡದ್ದು ನೋಡುವಾಗ ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಸಕಲ ಕಾರ್ಯವೂ ಸಹಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಬರಬಹುದು ಎಂಬುದಂತೂ ನೂರಕ್ಕೆ ನೂರು ಸತ್ಯ. ಪಡಿತರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ವರೆಗೆ, ಗೊಬ್ಬರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಸರ್ವ ಸವಲತ್ತುಗಳ ವರೆಗೆ ನೂರಾರು ಸರಕು ಸೇವೆಗಳು ಸಹಕಾರಿ
ಭಾರತವು ಕೃಷಿ ಪ್ರಧಾನ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ನೇರ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಕೃಷಿ, ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣದಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಕಾರ್ಯಗಳು ಸಹಕಾರ ತತ್ವದ (Cooperative Principle) ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ (Cooperative Movement) ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಏಕತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬದಲಾವಣೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಂತಹ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಹಳೆಯ ಮಾದರಿಯ ಸಹಕಾರ
ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವದ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ನಾಯಕ ಅಂದರೆ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರೂವಾರಿ.ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮತದಾರರ ಅಧೀನದ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ˌ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರˌ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತುˌ ತಾಲೂಕು ಪಂಚಾಯತುˌ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತುˌ ಮುಂತಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತ ರಂಗಗಳಂತೆ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಸಹಕಾರಿ ರಂಗ ಕೂಡಾ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ. ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸಾಧನೆಯ ಶಿಖರ ಕಂಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. 6(ಆರು) –“M” ಯಾವುದೇ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ
ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಯಶಸ್ಸು ಶಿಸ್ತಿನ ಮೇಲಿದೆ. ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯೊಳಗಿನ ನಿಯಮ ಹಾಗೂ ನೈತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗುವ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆಂತರಿಕ ಶಿಸ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಸ್ಥೆಯೊಳಗಿನ ಎಲ್ಲ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರ ನಡವಳಿಕೆ, ಕೆಲಸದ ಜಾಬ್ಚಾರ್ಟ್ ನಂತೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತು ಸಂಬAಧಿತ ನೀತಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಆಂತರಿಕ ಶಿಸ್ತಿನ ಮೊದಲ ಸೋಪಾನಾವಾಗಿದೆ. ಕಚೇರಿ ಆಂತರಿಕ ಶಿಸ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಎಂದರೆ, ಕಚೇರಿಯೊಳಗೆ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಂದ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ನಿಯಮಗಳು
ಜುಲೈ 5 ರಂದು ಇಡಿ ವಿಶ್ವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ‘ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಹಕಾರಿಗಳು’ (Cooperatives for Sustainable Development) ಎಂಬ ಘೋಷ ವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರದ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸಹಕಾರ ತತ್ವಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಹಕಾರೀ ವಿಧಾನವು ಹೇಗೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಬಾರಿಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ದಿನದ ಆಚರಣೆಯು ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಬಳಿಕ ಇದು 29 ನೆಯ ಸಹಕಾರ ದಿನದ
ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವನದ ಮೆರುಗು ಹಾಗೂ ಶೋಷಿತರ ಹೋರಾಟ ಬದುಕಿನ ಮಧ್ಯದ ಸುವರ್ಣ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಸರ್ವರಿಗೂ ಸಮಬಾಳು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸದುದ್ದೇಶದಿಂದ “ಸಹಕಾರವಾದ” ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಆಂದೋಲನ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಲಾಗಾಯಿತು ಇಂದಿನ ತನಕ ಸಹಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಹೊಸತನಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಗ್ರಾಹಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಆರಂಭದಿಂದ ತೊಡಗಿˌಹತ್ತುಹಲವಾರು ಉದ್ದೇಶದ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಿವೆ. ಸಹಕಾರ ಪದ್ದತಿ ಜನರ ಜೀವನದ ಯಶಸ್ವಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಕಾನೂನುˌ ನಿಯಮ ಚೌಕಟ್ಟಿನಡಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಸಂಘಗಳು ಜನರ
ಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಗುರಿಗಳು (Sustainable Development Goals – SDGs) ಎಂಬುವು 2015ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ 17 ಗುರಿಗಳ ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಗುರಿಗಳು ಬಡತನ ನಿವಾರಣೆ, ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ, ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ, ಶುದ್ಧ ನೀರು, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಶಾಂತಿ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಯುತ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣದಂತ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇಂತಹ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಳಮಟ್ಟದಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸಲು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು. ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯರ ಬೆಂಬಲದಿಂದ,
ಸಹಕಾರಿ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾನ್ಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಇದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ದೂರ ನಡೆದಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಹಲವು ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಉತ್ಸುಕತೆ ಇದೆ. ಇನ್ನು ಹಲವು ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಕನಸುಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ನಿತ್ಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಹಾಯಾಗಿದ್ದುಬಿಡುವುದು ಅವರ ಜಾಯಮಾನ. ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಜಾಯಮಾನದ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಸಲಹೆಗಳೂ ಅಗತ್ಯ ಇಲ್ಲ. ಮೊದಲನೆಯ ಪಂಗಡದ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಅನುಭವ ಇದೆ.
ಪರಿಚಯ ಸ್ಥಿರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೆ ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಾ, ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗಳ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಗಟ್ಟದೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು. ಈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪರಿಸರ, ಸಮಾಜ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸಮಗ್ರ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಜಾಗತೀಕರಣದಿಂದಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ವೃದ್ಧಿ, ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ, ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ, ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ನಗರ, ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆಗಿಂತಲೂ, ಇಂದು ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಮಾನವ ಸಂಬಂಧಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ. ಇದನ್ನೇ ಅಂತರಿಕ ನಂಬಂಧಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಮಾಜದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಯಶಸ್ಸು ಎಂಬುದು ಅಂತರಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸದಸ್ಯರು, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ನಡುವಿನ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಸಹಕಾರದ ತತ್ವಗಳನ್ನೇ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸ, ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕಾರ, ಸಮಾನತೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮುಂತಾದ ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಅತ್ಯಂತ