‘ನಂದಿನಿ’ ಈಗ ಮನೆ ಮಾತಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ’ ಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿ’ಯ ಮಾದರಿ ಯಾಗಿದೆ. ಹೈನು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ. ದೂರದ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ರಚನೆ ‘ಸಹಕಾರ ಶೃಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ಯಾಗಿದ್ದು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ‘ರೈತರಿಂದ ರೈತರಿಗಾಗಿ ರೈತರ ದೇ’ ಆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ/ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂಬ ಅರಿವು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಇಂದಿನ ಯುವಜನತೆಯಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರೈತರಲ್ಲೂ ಮೂಡಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಅನೇಕರಲ್ಲಿ ಇದು ಸರ್ಕಾರದ / ಸರ್ಕಾರದ
ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೇನು? ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು “ಪ್ರಸ್ತುತ ತಲೆಮಾರಿನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಲ್ಲಿ, ಭವಿಷ್ಯದ ತಲೆಮಾರುಗಳು ತಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಪಡಿಸದೆ ನಡೆಯುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ” ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. (ಬ್ರುಂಡ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ವರದಿ, 1987). ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆ ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು. ಇದು ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಒದಗಿಸುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು
ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಋತು ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಹಬ್ಬವಲ್ಲ; ಮಾನವ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೊಸತನ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಸಹಕಾರ ಎಂಬ ತತ್ವವೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟು, ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ಚಳವಳಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡರ ನಡುವೆ ಆಳವಾದ ಅರ್ಥಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಹಬ್ಬವು ಕೃಷಿ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ರೈತನು ತನ್ನ ಶ್ರಮದ ಫಲವಾಗಿ ಬೆಳೆ ಕಟಾವು ಮಾಡಿ ಸಂತಸ ಪಡುವ
ಸಹಕಾರ ಜಗತ್ತಿನ ನಾಗರಿಕತೆ ಜತೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಜೀವನಪದ್ದತಿ.ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೆ ಅದಕ್ಕೊಂದು ಚಳುವಳಿಯ ಸ್ವರೂಪ ದೊರೆಯಿತು. ಭಾರತದ ಸಹಕಾರಭೂಮಿಕೆಗೆ 120ವರ್ಷದ ಇತಿಹಾಸ . ಗ್ರಾಮಕ್ಕೊಂದು ಪಂಚಾಯತ್ ˌಶಾಲೆˌ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಆ ಗ್ರಾಮದ ಜನಜೀವನದ ಸುಭದ್ರತೆಗೆ ದಾರಿದೀಪ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ನಾಡ ಕಟ್ಟುವ ಜನಕರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾತ್ರ ಆಗದೇ ಯಶಸ್ಸು ಕೂಡಾ ಕಂಡಿತು. ಮನುಷ್ಯ ಸಂಸ್ಕಾರವಂತ ಜ್ಞಾನವಂತನಾಗಿ ಬಾಳಲು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಬುನಾದಿ. ಆತನ ಬಾಳಿನ ವರ್ಚಸ್ಸು ಬೆಳಗಲು ವಿದ್ಯೆ
ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಸಹಕಾರಿ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಸಹಕಾರಿ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲೂಕಿನ ಖರ್ವಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ರೈತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕ 13.11.1969 ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವನಾಥ ಸುಬ್ರಾಯ ಭಟ್ಟ ಇವರು ಖರ್ವಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ತದನಂತರ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಸಿವಿಲ್ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ
ಸರಕಾರ ಮಾಡಬೇಕಿರುವುದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಹಕಾರಿ ಒಂಬಡ್ಸ್ಮನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ . ಆಂತರಿಕ ಅಪಾಯ ಆಧಾರಿತ ಅಡಿಟ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಕ್ತ ನಿಯಮ. ಸಹಕಾರಿ ಆಧಾರಿತ ಠೇವಣಿ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಹಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು. ಸೌಹಾರ್ದ ಸಹಕಾರ: ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಾರಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ( ಈಗಿನ ನೀತಿ ಆಯೋಗ) ಸಮಿತಿಗಳ ವರದಿಗಳು ಬಂದು, ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗ ನೀಡಿದ ಮಾದರಿ ಸಹಕಾರಿ ಕಾಯ್ದೆಯಿಂದ
ದೇಶದ ಸಹಕಾರಿ ರಂಗಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಮಹತ್ತರ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ “ಬಿನಾ ಸಂಸ್ಕಾರ್ ನಹೀ ಸಹಕಾರ್… ಬಿನಾ ಸಹಕಾರ್ ನಹೀ ಉದ್ದಾರ್” ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ 1978 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15ರ ಅನಂತ ಚತುರ್ದಶಿಯ ಶುಭ ದಿನದಂದು ಸಹಕಾರ ಭಾರತಿ ಸಹಕಾರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಏಕೈಕ ಸರಕಾರೇತರ ರಾಜಕೀಯ ರಹಿತ ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿ ಜನ್ಮತಾಳಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಪ್ರಚಾರಕರಾದ ದಿ.ಲಕ್ಷ್ಮಣ ರಾವ್ ಇನಾಂದಾರ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ದಿ.ಮಾಧವ ರಾವ್ ಗೋಡ್ಬೋಲೆಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ರಂಗದ ಏಕೈಕ ಸ್ವಯಂಸೇವಾ
ಯುವಕರನ್ನು ಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿಗೆ ಸೆಳೆಯುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿ ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ-ನಗರ ಎರಡೂ ವಲಯಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯುತ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ವೇಗವಾದ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪ್ರಗತಿಯತ್ತ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಯುವಶಕ್ತಿಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆ, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಹೊಸ ನಿರ್ವಹಣಾ ಶೈಲಿ. ಅವರ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ನವೀನ ಚಿಂತನೆಗಳು ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಯುವಕರ ಸಹಕಾರಿ ಚಳುವಳಿಗೆ ಸೆಳೆಯುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ,
ಬಡತನ ಶಾಪವಲ್ಲವೇ? ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಡಾಲರ್ ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದುಡಿಮೆ ಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹೇಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶೇ 45 ರಿಂದ 77 ರವರೆಗೆ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶೇ 52 ರಿಂದ 74 ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಸಿವು ನೀಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ? ಪೌಷ್ಠಿಕ ಆಹಾರ ದೊರೆಯ ಬಲ್ಲದೇ ? ಇತರೆ ಜೀವನಾವಶ್ಯಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು, ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ? ‘ಬಡತನ ಬಲೆ’ಯಿಂದ ಹೊರಬರುವುದೆಂತು? ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ ಸುಸ್ಥಿರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೊಡನೆ
ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಭಾರತದ ಸಹಕಾರಿ ಚಳವಳಿಯ “ತೊಟ್ಟಿಲು’ʼ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಆರ್ಥಿಕ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಸಾಧಿಸಲು ಈ ಚಳವಳಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ೧. ಸಹಕಾರಿ ರಂಗದ ಹುಟ್ಟು : ಸಹಕಾರ ತತ್ವದ ಬೇರುಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ಇದನ್ನು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಂಘಟಿಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ ಆರಂಭಿಕ ಕಾರಣ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ರೈತರು ಖಾಸಗಿ ಲೇವಾದೇವಿದಾರರಿಂದ ತೀವ್ರವಾದ